05.08.202612:45 Ανάλυση και κριτικές Forex: Πτώσεις της τάξης του 2,5% μπορεί να είναι αρκετές: πώς οι αλγόριθμοι μπορούν να ρίξουν την αγορά μέσα σε μία μέρα

Ενώ οι επενδυτές και οι traders συνεχίζουν σε κατάσταση ευφορίας να συσσωρεύουν long θέσεις και να ωθούν τους χρηματιστηριακούς δείκτες σε νέα ιστορικά υψηλά, ο Michael Burry — ο επενδυτής που έγινε γνωστός επειδή προέβλεψε με ακρίβεια την κρίση των ενυπόθηκων δανείων το 2008 — στοιχηματίζει εναντίον του ράλι της αμερικανικής χρηματιστηριακής αγοράς και προειδοποιεί για κίνδυνο κραχ «αντίστοιχο με αυτό του 1987».

Υποστηρίζει ότι ο κίνδυνος δεν βρίσκεται μόνο στις «φουσκωμένες» αποτιμήσεις εταιρειών που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και σε έναν πολύ λιγότερο ορατό — και δυνητικά πιο επικίνδυνο — μηχανισμό: τα funds που προσαρμόζουν αυτόματα την έκθεσή τους σε μετοχές με βάση τη μεταβλητότητα. Ο Michael Burry εκτιμά ότι το συνολικό μέγεθος τέτοιων στρατηγικών ανέρχεται περίπου στα 500 δισ. δολάρια.

Η λογική του κινδύνου είναι μηχανική και όχι ψυχολογική, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ανησυχητική. Όσο οι αγορές παραμένουν ήρεμες, αυτά τα funds αυξάνουν σταδιακά την έκθεσή τους σε πιο ριψοκίνδυνα περιουσιακά στοιχεία. Όταν όμως οι μετοχές αρχίσουν να υποχωρούν, οι αλγόριθμοι μειώνουν ταυτόχρονα και συγχρονισμένα τις θέσεις, ενισχύοντας το ξεπούλημα αντί να το απορροφούν. Οι υπολογισμοί του Burry δείχνουν ότι μια πτώση μόλις 2,5% στον δείκτη S&P 500 θα μπορούσε να υποχρεώσει αυτά τα funds να μειώσουν την κατανομή σε μετοχές από περίπου 77% σε 50%. Αυτό πυροδοτεί μια κλασική αλυσιδωτή αντίδραση: οι πωλήσεις αυξάνουν τη μεταβλητότητα, η αυξημένη μεταβλητότητα προκαλεί νέες πωλήσεις, οι οποίες με τη σειρά τους ενεργοποιούν stop orders και επιταχύνουν την πτώση.

Ο Michael Burry θεωρεί ότι παρόμοιος μηχανισμός συνέβαλε στην ένταση του κραχ της «Μαύρης Δευτέρας», στις 19 Οκτωβρίου 1987, όταν ο δείκτης Dow Jones κατρακύλησε κατά 22,6% σε μία μόνο συνεδρίαση — τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση στην ιστορία του. Η ιστορική αναλογία είναι σημαντική: το κραχ του 1987 οφειλόταν λιγότερο στα θεμελιώδη μεγέθη και περισσότερο σε τεχνικές στρατηγικές διαχείρισης χαρτοφυλακίου που, μέσα στον πανικό, προχώρησαν σε μαζικές, ταυτόχρονες πωλήσεις μετοχών, ενισχύοντας την κατάρρευση αντί να την περιορίσουν. Η προειδοποίηση του Burry ουσιαστικά επισημαίνει τη νέα συσσώρευση ενός δομικά παρόμοιου μηχανισμού στο σημερινό σύστημα — ο οποίος πλέον εκφράζεται μέσω των σύγχρονων volatility-targeting funds, αντί μέσω των portfolio-insurance σχημάτων της δεκαετίας του 1980.